नेपाल सरकार
गृह मन्त्रालय
जिल्ला प्रशासन कार्यालय,
गोर्खा


  गोरखा जिल्लाको संक्षिप्त परिचय

वि.सं. १६१६ मा राजा द्रव्य शाहबाट गोरखा राज्यको स्थापना भएको हो । गोरखाबासीहरूका अाराध्य देवता योगी गोरखनाथको नामबाट वा गार्इको रक्षा गैा रक्षा गरिने ठाउँ भएकोले यही अाधारमा यसको नाम गोरखा रहेको भन्ने भनार्इ छ । यहाँबाट नै नेपाल राज्य निर्माण / एकिकरणको सूत्रपात भएको हो । गोरखा जिल्ला राष्ट्र निर्माता पृथ्वी नारायण शाह, नेपालको पहिलो प्रधानमन्त्री भिमसेन थापा, जंगबहादुर राणा जस्ता एैतिहासिक व्यक्तिहरूको जन्मस्थान पनि हो । एैतिहासिक रूपमा महत्वपुर्ण रहेको यस ठाउँको नामबाट हामी नेपाली विश्वमा वीर गोर्खालीको नामबाट चिनिने र गैारवान्वित हुने गर्दछैाँ ।

गोरखा जिल्ला नेपालको पश्चिमाञ्चल विकास क्षेत्र, गण्डकी अञ्चल अवस्थित छ । यो नेपालको चैाथो ठुलो जिल्ला हो । धादिङ, चितवन, तनहुँ र लमजुङ यस जिल्लाका छिमेकी जिल्लाहरू हुन् । यसको उत्तरी क्षेत्र चीनको तिब्बतसंग जोडीएको छ । पहाडी भु-धरातल रहेको यस जिल्लामा बुढीगण्डकी, मर्स्याङदी, दरैादी जस्ता नदीहरू ,  मनासलु, बुद्धिहिमाल, श्रृङगी हिमाल जस्ता हिम सृङखलाहरू , विभिन्न झरनाहरू, भञ्ज्याङहरू, टारहरू रहेका छन् । यहाँ नेपालमा पाइने प्राय सबै प्रकारको हावापानी पाइन्छ ।

यहाँ वि. सं. १७७९ मा राष्ट्रनिर्माता श्री ५ वडामहाराजधिराज पृथ्वीनारायण शाहको जन्म भएको थियो । गोरखामा जगतमाता भगवती कालिको मन्दिर र जगतगुरु मानिने गुरु गोरखनाथको गुफा पनि छ । यहाँ हजारौं भक्तजनहरू दर्शन गर्न र आफ्नो मनोकामना पूराको लागि आउने गर्छन् । साथै प्रत्येक अष्टमीका दिन बलि पूजा चढाईन्छ । दैनिक नित्य पूजाआजा र भजनकीर्तन हुन्छ । कालिका र गुरु श्री गोरखनाथलाई हिन्दुहरूको आराध्य वा नेपालको राष्ट्रदेवता मानिन्छ । नेपाली सिक्कामा पनि श्री भवानी र श्री श्री श्री गोरखनाथ लेखेको पाइन्छ । साथै नेपालको राष्ट्रिय निशाना छापमा पनि गुरु श्री गोरखनाथको चरण अङ्कीत थियो । यसबाट थाहा हुन्छ कि यिनीहरू हामी सबै नेपाली आरध्यदेव हुन् ।

यहाँ वि. सं. १७७९ मा राष्ट्रनिर्माता श्री ५ वडामहाराजधिराज पृथ्वीनारायण शाहको जन्म भएको थियो । गोरखामा जगतमाता भगवती कालिको मन्दिर र जगतगुरु मानिने गुरु गोरखनाथको गुफा पनि छ । यहाँ हजारौं भक्तजनहरू दर्शन गर्न र आफ्नो मनोकामना पूराको लागि आउने गर्छन् । साथै प्रत्येक अष्टमीका दिन बलि पूजा चढाईन्छ । दैनिक नित्य पूजाआजा र भजनकीर्तन हुन्छ । कालिका र गुरु श्री गोरखनाथलाई हिन्दुहरूको आराध्य वा नेपालको राष्ट्रदेवता मानिन्छ । नेपाली सिक्कामा पनि श्री भवानी र श्री श्री श्री गोरखनाथ लेखेको पाइन्छ । साथै नेपालको राष्ट्रिय निशाना छापमा पनि गुरु श्री गोरखनाथको चरण अङ्कीत थियो । यसबाट थाहा हुन्छ कि यिनीहरू हामी सबै नेपाली आरध्यदेव हुन् ।

मनकामना मन्दिर, गोर्खा जिल्लाको सदरमुकामबाट दक्षिणपुर्वी भागमा अवस्थीत छ । यो मन्दिर गोर्खाको सदरमुकामको पोखरीथोक बजारबाट १२ किलोमिटर दक्षिण, तनहूको आबुखैरेनी देखि ५ किलोमिटर पूर्व र चितवनको मुग्लिनबाट २६ किलोमिटर उत्तरमा अवस्थित छ । समुद्री सतहदेखि १३०३ मिटरको उचाईमा अवस्थित यो मन्दिरको परिसरबाट दक्षिणतीर महाभारत लेकछिम्केश्वरी डाँडाका साथै उत्तरी भागमा अन्नपुर्ण हिमालमनास्लु हिमालका चुचुराहरु देख्न सकिन्छ । मन्दिर प्रांगणबाट दुवै समयमा सुर्यादय सुर्यास्तको मनमोहक दृष्य देख्न सकिन्छ । मनकामना मन्दिर नेपालको एक  महत्वपुर्ण धार्मिक तथा पर्यटकिय स्थाल हो । आफ्नो मनलेचिताएको कामना अर्थात मनको ईच्छा पूरा गर्ने भगवती देवी भएकोले यो मन्दिरको नाम मनकामना रहन गएको हो भन्ने जनविश्वास रहि आएको छ । भने, सोही जनविश्वासका कारण मानिसहरु यो भगवती मन्दिरलाई सम्झी आफुले चिताएको काम पूरा होस भनि भाकल गर्दछन र वर्षेनी विभिन्न शुभ साईत हेरी हजारौं दर्शनार्थीहरु आफ्नो भाकल चढाउन यो मन्दिरमा
आउँछन् ।

 

  • ना.प्र.प.वितरण २०७५-१-२

    मिति २०७४ चैत्र २९ र ३० गते गोरखा जिल्लाको बारपाक सुलिकोट गाउँपालिकामा जिल्ला प्रशासन कार्यालय गोरखाको आयोजनामा २ (दुई) दिने घुम्ती शिविर कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । बंशजको आधारमा नयाँ नागरिकता प्रमाण पत्र वितरण गर्ने उद्देश्यका साथ संचालित उक्त घुम्ती शिविरबाट १३४ जना नेपाली नागरिकलाई बंशजको आधारमा नागरिकता प्रमाण पत्र वितरण गरिएको छ । साविक ताकुकोट, ताकुमाझलाकुरीबोट, पाँचखुवा देउराली, पन्द्रुङ देउराली गा.वि.स.हरुका नागरिकहरु मुख्यतया उक्त शिविरबाट लाभान्वित भएता पनि साविक सौरपानी एवं स्वाँरा गा.वि.स.का नागरीकहरु समेत सो कार्यक्रमबाट लाभान्वित भएका थिए । प्रत्येक महिना जिल्ला सदरमुकामबाट टाढाका स्थानहरुमा घुम्ती शिविर संचालन गरिने योजना अनुरुप जिल्लाको बारपाक सुलिकोट गाउँपालिकामा शिविर संचालन…

  • बजार अनुगमन २०७४-१२-२३

    बजार अनुगमन सम्पन्न २०७४।१२।२१ गते नापतौल तथा गुणस्तर विभाग काठमाडौंबाट आएको टोली र जि.प्र.का. गोरखाको संयुक्त अनुगमनका सिलसिलामा गोरखा बजारका ४ वटा पसलमा रहेको प्रमाण पत्र नभएका ढकलाई १ हप्ता भित्र प्रमाण पत्र लीन समय दिइयो साथै मूल्य सूची नराखेका ७ वटा पसलमा मूल्य सूची राख्न निर्देशन दिइयो ।  

  • अन्तक्रिया २०७४-१२-२३

    नबनियुक्त शाखा अधिकृतरुसँग अन्तरक्रिया नेपाल सरकारका नवनियुक्त राजपत्रांकित तृतीय श्रेणीका अधिकृतहरुका लागि नेपाल प्रशासनीक प्रशिक्षण प्रतिष्ठान, जावलाखेल, ललितपुरमा संचालन भइरहेको ३२ औं आवासीय आधारभूत प्रशासन प्रशिक्षणको एक महत्वपूर्ण कार्यक्रमका रुपमा रहेको Know Your Country अध्ययन भ्रमणका क्रममा गोरखा आइपुगेको ३३ जना प्रशिक्षार्थी अधिकृत एवं २ जना उक्त प्रतिष्ठानका अधिकृतहरुसँग मिति २०७४।१२।१८ का दिन एक दिने अन्तरक्रिया कार्यक्रम जिल्ला प्रशासन कार्यालयको बैठक कक्षमा सम्पन्न भएको छ । २०७२ बैशाखको गोरखा भूकम्प पश्चातको पुनर्स्थापना एवं पुनर्निमांणका सम्वन्धमा मूल रुपमा केन्द्रित उक्त अन्तरक्रिया कार्यक्रममा जिल्ला भित्रका आर्थिक गतिविधि, जिविकोपार्जनसँग सम्वन्धित गतिविधि, सेवा प्रवाह एवं संघीयताको कार्यान्वयनका सम्वन्धमा समेत छलफल भएको थियो । सहभागीहरुवाट…

  • माननीय मन्त्री रामशरण बस्नेतकाे निर्देशन २०७४-११-१५

    प्रदेश नं ४ का उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण मन्त्री माननीय रामशरण बस्नेतज्यूवाट कार्यालय प्रमुखहरुलाई निर्देशन मिति २०७४।११।१३ का दिन प्रदेश नं ४ का उद्योग, पर्यटन, वन तथा वातावरण मन्त्री माननीय रामशरण बस्नेतज्यूवाट जिल्ला स्थित कार्यालय प्रमुखहरुलाई सम्वोधन भएको छ । जिल्ला प्रशासन कार्यालयको सभाहलमा सम्पन्न एक कार्यक्रममा मन्त्रीज्यूवाट जिल्ला स्थित सम्पूर्ण कार्यालयवाट सम्पादन हुने नियमित सेवा प्रवाहलाई संघीयताको स्पिरिट वमोजिम छिटो, छरितो एवं प्रभावकारी ढंगले व्यवस्थित र गुणस्तरीय तुल्याउन निर्देशन प्रदान गर्नुभयो । कार्यक्रमको शुरुवातमा प्रमुख जिल्ला अधिकारी श्री जितेन्द्र बस्नेतज्यूवाट मन्त्रीज्यूलाई जिल्लामा स्वागत गर्दै मन्त्रीज्यूको कार्यकालको सफलताको कामना गर्नुभएको थियो । उक्त अवसरमा प्रमुख जिल्ला अधिकारीज्यूवाट मन्त्रीज्यू समक्ष…

  • माननीय मन्त्री लेख बहादुर थापा मगरकाे निर्देशन २०७४-११-१५

    प्रदेश नं ४ का भूमि व्यवस्था, कृषि तथा सहकारी मन्त्री माननीय लेख बहादुर थापा मगरज्यूवाट कार्यालय प्रमुखहरुलाई निर्देशन मिति २०७४।११।०९ का दिन प्रदेश नं. ४ का भूमि व्यवस्था, कृषि तथा सहकारी मन्त्री माननीय लेख बहादुर थापा मगरज्यूवाट जिल्ला स्थित कार्यालय प्रमुखहरुलाई सम्वोधन गर्दै संघीयता कार्यान्वयन, सेवा प्रवाह एवं विकास निर्माणका गतिविधहरुलाई सुशासनयुक्त, व्यवस्थित एवं प्रभावकारी बनाउन निर्देशन प्रदान गर्नुभयो । जिल्ला प्रशासन कार्यालयको सभाहलमा सम्पन्न जिल्लास्थित कार्यालय प्रमुखहरुको नियमित बैठकको शुरुमा प्रमुख जिल्ला अधिकारी श्री जितेन्द्र बस्नेतज्यूले माननीय मन्त्रीज्यूलाई जिल्लामा स्वागत गर्दै मन्त्रीज्यू समक्ष भूकम्प पश्चात क्षति भएका संरचनाहरुको पुनर्निर्माण, जिल्ला स्थित सेवा प्रवाह, विकास निर्माण एवं अन्य विषयवस्तुहरुको संक्षिप्त…

  • ना.प्र.प.वितरण २०७५-१-५

    यस गोरखा जिल्ला पालुङटार न.पा. वडा नं. ७ साविक च्याङली गा.वि.स.मा निम्न मिति र समयमा जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट नयाँ नागरिकता वितरण सम्वन्धी घुम्ती सेवा संचालन हुने भएकोले उक्त स्थानमा सेवा लिन पालुङटार न.पा. अन्तर्गत पर्ने सम्पूर्ण वडाहरुका सेवाग्राही उक्त स्थानमा गई सेवा सुविधा प्राप्त गर्नुहुन अनुरोध छ । मितिः २०७५ बैशाख ७ गते र समयः (बिहान ८ः०० बजेदेखी बेलुका ५ः०० बजेसम्म)

  • राहदानी २०७४-१२-२३

    मिति २०७४ चैत्र ४  गते सम्म राहदानीको लागी यस जिल्ला प्रशासन कार्यालय गाेरखा मार्फत् अावेदन फाराम पेश गर्नु भएका सेवाग्राहीले अाफ्नाे राहदानी लिन जिल्ला प्रशासन कार्यालय गोरखामा सम्पर्क गर्नुहुन अनुरोध छ ।

  • घुम्ती सेवा २०७४-१२-२३

    यस गोरखा जिल्ला बारपाक सुलिकोट गाउँपालिका वडा नं. ६ साविक ताकुकोट गा.वि.स.मा निम्न मिति र समयमा जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट नयाँ नागरिकता वितरण सम्वन्धी घुम्ती सेवा संचालन हुने भएकोले उक्त स्थानमा सेवा लिन बारपाक सुलिकोट गाउँपालिका र भीमसेन थापा गाउँपालिका अन्तर्गत पर्ने सम्पूर्ण वडाहरुका सेवाग्राही उक्त स्थानमा गई सेवा सुविधा प्राप्त गर्नुहुन अनुरोध छ । मितिः २०७४ चैत्र २९ र ३० गते र समयः (बिहान ८ः०० बजेदेखी बेलुका ५ः०० बजेसम्म)

  • मुअव्जा वितरण २०७४-११-१५

    बुढीगण्डकी जलबिद्युत आयोजना प्रभावित व्यक्तिहरुका लागि मुअव्जा वितरण सम्वन्धी सूचना यस जिल्लास्थित बुढीगण्डकी जलविद्युत आयोजना प्रभावित व्यक्तिहरु मध्ये आवश्यक प्रक्रिया समाप्त भई यस कार्यालयमा प्राप्त भएका साविक दर्वुङ गा. वि. स. हाल गण्डकी गा. पा. वडा नं. ५ मा घर जग्गा रहेका व्यक्तिहरुको मुआव्जा वितरण कार्य भइरहेको र उक्त क्षेत्रका आयोजना प्रभावित व्यक्तिहरु मध्ये ६८ जनाको मुआब्जा रकम सम्वन्धित व्यक्तिको बैंक खातामा जम्मा गरिएको व्यहोरा सूचित गरिन्छ ।

  • राहत सहयोग सम्वन्धी अनुरोध २०७४-५-५

    जिल्ला दैवी प्रकोप उद्वार समिति गोरखाको राहत सहयोग सम्वन्धी अनुरोध हालै परेको अविरल वर्षाका कारण मुलुकका विभिन्न क्षेत्रहरु बाढी, पहिरो र डुवानमा परी धेरै जनधनको क्षति भएको र विपदमा परेका नागरिकहरुलाई गोरखाको तर्फबाट समेत मानवीय सहयोग गर्न आवश्यक भएको ठानी जिल्ला दैवी प्रकोप उद्वार समितिको मिति २०७४।०४।२९ गतेको निर्णयबाट इच्छुक व्यक्ति एवं संघसंस्थाहरुलाई सहयोगका लागि अपिल गरिएको हुँदा सहयोगी व्यक्ति एवं संघसंस्थाहरुले नगद सहयोग गर्न चाहेमा तपसिल बमोजिमको प्रधानमत्री दैवी प्रकोप उद्वार कोषको खातामा रकम जम्मा गरी सोको भौचरको प्रतीलिपी जिल्ला दैवी प्रकोप उद्वार समितिमा उपलब्ध गराईदिनु हुन र त्रिपाल, ब्ल्याङकेट, भाडाकुडा, लत्ताकपडा, खाद्यन्न लगायतका जिन्सी सामग्री सहयोग गर्न चाहने…



© सर्वाधिकार सुरक्षित गृह मन्त्रालय